VÔ SINH NAM GIỚI.

08/08/2019 | BS Phan Nhật Quang - Th.S Nguyễn Đình Liên | 926 lượt xem
  

I. Tổng quan

Có tới 15% các cặp vợ chồng bị vô sinh. Điều này có nghĩa là họ không thể mang thai một đứa trẻ, mặc dù họ đã quan hệ tình dục thường xuyên, không sử dụng biện pháp tránh thai trong 1 năm hoặc lâu hơn. Trong hơn một phần ba các cặp vợ chồng bị tình trạng này, vô sinh nam là nguyên nhân.

Vô sinh nam có thể do các tình trạng sau:
- Sản xuất tinh trùng thấp.
- Chức năng tinh trùng bất thường.
- Tắc nghẽn đường dẫn tinh trùng khiến xuất tinh không có tinh trùng.
- Các loại bệnh tật, chấn thương, bệnh lý mãn tính, lối sống và các yếu tố khác có thể đóng vai trò gây vô sinh nam.

Không thể có chung với nhau một đứa trẻ gây ra nhiều phiền toái, bực bội, thậm trí thất vọng. Tuy nhiên nếu tìm đúng nguyên nhân có thể áp dùng nhiều phương pháp để đảo ngược tình trạng này.

Kết quả hình ảnh cho male infertility

II. Triệu chứng

- Dấu hiệu chính của vô sinh nam là không có khả năng thụ thai cho nữ giới. 
- Các triệu chứng khác thường không rõ ràng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể thấy các triệu chứng của nguyên nhân gây vô sinh nam giới như: rối loạn di truyền, mất cân bằng nội tiết tố, giãn tĩnh mạch quanh tinh hoặc tình trạng chặn đường đi của tinh trùng.

Mặc dù hầu hết nam giới bị vô sinh nam không nhận thấy các triệu chứng khác ngoài việc không thể thụ thai, nhưng các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến vô sinh nam bao gồm:

  • Các vấn đề về chức năng tình dục như: khó xuất tinh, xuất tinh với thể tích tinh dịch ít , giảm ham muốn tình dục hoặc khó duy trì sự cương cứng (rối loạn cương dương).
  • Đau, sưng hoặc xuất hiện một cục tại tinh hoàn.
  • Nhiễm trùng đường hô hấp tái phát.
  • Không có khả năng ngửi.
  • Vú to. 
  • Giảm lông mặt hoặc lông trên cơ thể hoặc các dấu hiệu khác của bất thường nhiễm sắc thể hoặc nội tiết tố
  • Số lượng tinh trùng thấp hơn bình thường (ít hơn 15 triệu/ ml tinh dịch hoặc tổng số tinh trùng dưới 39 triệu mỗi lần xuất tinh)

Khi nào đi khám bác sĩ

Gặp bác sĩ nếu bạn không thể thụ thai sau một năm giao hợp thường xuyên, không sử dụng bất kì một biện pháp tránh thai hoặc nếu bạn có bất kỳ điều sau đây:

  • Gặp vấn đề cương cứng hoặc xuất tinh, ham muốn tình dục thấp hoặc các vấn đề khác với chức năng tình dục
  • Đau, khó chịu, phát hiện có khối hoặc sưng ở vùng tinh hoàn.
  • Tiền sử bệnh lý về tinh hoàn, tuyến tiền liệt hoặc tình dục.
  • Tiền sử có phẫu thuật tại háng, tinh hoàn, dương vật hoặc bìu.

III. Nguyên nhân

Khả năng sinh sản của nam giới là một quá trình phức tạp. Để khiến bạn tình của bạn mang thai, những điều sau đây phải xảy ra:

  • Bạn phải sản xuất được tinh trùng khỏe mạnh: Điều này liên quan mật thiết đến sự tăng trưởng và hình thành cơ quan sinh sản nam trong giai đoạn dậy thì. Bạn phải có ít nhất một trong hai tinh hoàn phải hoạt động tốt và cơ thể bạn phải sản xuất testosterone và các nội tiết tố để kích hoạt và duy trì sản xuất tinh trùng.
  • Tinh trùng phải được vận chuyển vào vào tinh dịch: Một khi tinh trùng được sản xuất trong tinh hoàn, các ống dẫn tinh sẽ vận chuyển tinh trùng cho đến khi chúng hòa lẫn với tinh dịch và được bắn vào âm đạo cảu phụ nữ khi xuất tinh.
  • Cần phải có đủ tinh trùng trong tinh dịch: Nếu số lượng tinh trùng trong tinh dịch của bạn thấp, nó sẽ làm giảm khả năng một trong những tinh trùng của bạn sẽ thụ tinh với trứng của bạn tình. Số lượng tinh trùng thấp là ít hơn 15 triệu/ml hoặc tổng số lượng tinh trùng < 39 triệu. 
  • Tinh trùng phải có chức năng và có thể di chuyển: Nếu chuyển động hoặc chức năng của tinh trùng của bạn là bất thường, tinh trùng có thể không thể tiếp cận hoặc xâm nhập vào trứng của đối tác của bạn.
Kết quả hình ảnh cho male infertility

Nguyên nhân liên quan tới y tế:

Vấn đề trong khả năng sinh sản của nam giới có thể bị gây ra bởi một số vấn đề sức khỏe và phương pháp điều trị y tế. Bao gồm:

  • Giãn tinh mạch tinh: là tình trạng các tĩnh mạch tinh hoàn giãn to. Đó là nguyên nhân mà cso thể chữa trị phổ biến nhất của vô sinh nam. Mặc dù lý do chính xác mà giãn tinh mạch tinh gây vô sinh vẫn chưa được biết, nhưng nó có thể liên quan đến sự điều hòa nhiệt độ tinh hoàn bất thường. Các nghiên cứu cho thấy giãn tĩnh mạch tinh dẫn đến giảm chất lượng tinh trùng.

    Điều trị varicocele có thể cải thiện số lượng và chức năng của tinh trùng, và có khả năng cải thiện kết quả khi sử dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm.
    Kết quả hình ảnh cho male infertility

  • Nhiễm trùng: Một số bệnh nhiễm trùng có thể cản trở sản xuất tinh trùng hoặc độ khỏe mạnh của tinh trùng hoặc có thể gây ra sẹo làm cản trở sự di chuyển của tinh trùng. Chúng bao gồm viêm mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn và một số bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm cả bệnh lậu hoặc HIV. Mặc dù một số bệnh nhiễm trùng có thể dẫn đến tổn thương tinh hoàn vĩnh viễn, nhưng vẫn có thể sinh thiết lấy tinh trùng làm IVF.
  • Vấn đề xuất tinh: Xuất tinh ngược là tình trạng thay vì tinh dịch được phóng ra ngoài khỏi niệu đạo nam giới thì lại chảy ngược vào bàng quang. Nam giới mắc xuất tinh ngược vẫn đạt được cực khoái, còn gọi là xuất tinh khô. Tình trạng sức khỏe khác nhau có thể gây ra xuất tinh ngược, bao gồm tiểu đường, chấn thương cột sống, thuốc và phẫu thuật bàng quang, tuyến tiền liệt hoặc niệu đạo.
    Một số nam giới bị chấn thương tủy sống hoặc một số bệnh nhất định không thể xuất tinh, mặc dù họ vẫn sản xuất tinh trùng. Thông thường trong những trường hợp này, tinh trùng vẫn có thể được lấy ra để sử dụng trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

  • Kháng thể tấn công tinh trùng: Kháng thể chống tinh trùng là các tế bào hệ thống miễn dịch xác định nhầm tinh trùng là kẻ xâm lược có hại và cố gắng loại bỏ chúng. Hay gặp ở những nam giới có tiền sử chấn thương tinh hoàn.
Kết quả hình ảnh cho male infertility
  • Khối u: Ung thư và khối u không kích thích có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quan sinh sản nam giới, thông qua các tuyến tiết ra các hormone liên quan đến sinh sản, chẳng hạn như tuyến yên hoặc thông qua các nguyên nhân chưa biết. Trong một số trường hợp, phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị để điều trị khối u có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới.
  • Tinh hoàn không ở trong bìu: Ở một số nam giới, trong quá trình phát triển của thai nhi, một hoặc cả hai tinh hoàn không đi xuống từ bụng xuống bìu. Khả năng sinh sản giảm có nhiều khả năng ở những người đàn ông đã gặp phải tình trạng này.
  • Mất cân bằng nội tiết tố. Vô sinh có thể là do rối loạn của tinh hoàn hoặc một bất thường ảnh hưởng đến các hệ thống nội tiết tố khác bao gồm vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến giáp và tuyến thượng thận. Testosterone thấp (suy sinh dục nam) và các vấn đề nội tiết tố khác có một số nguyên nhân tiềm ẩn có thể.
  • Khiếm khuyết của ống vận chuyển tinh trùng. Nhiều ống khác nhau mang tinh trùng. Chúng có thể bị chặn do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm chấn thương do tai nạn do phẫu thuật, nhiễm trùng trước đó, chấn thương hoặc phát triển bất thường, chẳng hạn như bị xơ nang hoặc các tình trạng di truyền tương tự.

    Sự tắc nghẽn có thể xảy ra ở bất kỳ cấp độ nào, bao gồm cả trong tinh hoàn, trong các ống dẫn lưu tinh hoàn, trong mào tinh hoàn, trong ống dẫn tinh, gần ống dẫn xuất tinh hoặc trong niệu đạo.
    Kết quả hình ảnh cho bất sản ống dẫn tinh

  • Khiếm khuyết nhiễm sắc thể: Các rối loạn di truyền như hội chứng Klinefelter - trong đó một nam sinh ra với hai nhiễm sắc thể X và một nhiễm sắc thể Y (thay vì một X và một Y) - gây ra sự phát triển bất thường của cơ quan sinh sản nam. Các hội chứng di truyền khác liên quan đến vô sinh bao gồm xơ nang, hội chứng Kallmann và hội chứng Kartagener.
  • Vấn đề với quan hệ tình dục: Những vấn đề này có thể bao gồm khó khăn trong việc duy trì hoặc duy trì sự cương cứng đủ cho quan hệ tình dục (rối loạn cương dương), xuất tinh sớm, giao hợp đau, bất thường về mặt giải phẫu như lỗ tiểu lệch thấp hoặc lệch cao (hyposepadias) hoặc các vấn đề về tâm lý hoặc quan hệ.
  • Một số loại thuốc: Liệu pháp thay thế testosterone, sử dụng steroid đồng hóa dài hạn, thuốc trị ung thư (hóa trị liệu), một số loại thuốc chống nấm, một số loại thuốc loét và một số loại thuốc khác có thể làm giảm sản xuất tinh trùng và giảm khả năng sinh sản của nam giới.
  • Phẫu thuật trước: Một số phẫu thuật có thể ngăn bạn xuất tinh, bao gồm cắt ống dẫn tinh, sửa chữa thoát vị bẹn, phẫu thuật bìu hoặc tinh hoàn, phẫu thuật tuyến tiền liệt và phẫu thuật bụng lớn được thực hiện cho ung thư tinh hoàn và trực tràng, trong số những người khác. Trong hầu hết các trường hợp, phẫu thuật có thể được thực hiện để đảo ngược các tắc nghẽn này hoặc lấy tinh trùng trực tiếp từ mào tinh hoàn và tinh hoàn.

Nguyên nhân môi trường

Tiếp xúc quá nhiều với các yếu tố môi trường nhất định như nhiệt, độc tố và hóa chất có thể làm giảm sản xuất tinh trùng hoặc chức năng của tinh trùng. Nguyên nhân cụ thể bao gồm:

  • Hóa chất công nghiệp. Tiếp xúc kéo dài với benzenes, toluene, xylene, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, dung môi hữu cơ, vật liệu sơn và chì có thể góp phần vào số lượng tinh trùng thấp.
  • Tiếp xúc với kim loại nặng. Tiếp xúc với chì hoặc kim loại nặng khác cũng có thể gây vô sinh.
  • Bức xạ hoặc tia X. Tiếp xúc với bức xạ có thể làm giảm sản xuất tinh trùng, mặc dù cuối cùng nó sẽ trở lại bình thường. Với liều lượng phóng xạ cao, việc sản xuất tinh trùng có thể giảm vĩnh viễn.
  • Quá nóng tinh hoàn. Nhiệt độ cao làm suy giảm sản xuất và chức năng của tinh trùng. Mặc dù các nghiên cứu còn hạn chế và không có kết luận, việc sử dụng thường xuyên phòng xông hơi hoặc bồn nước nóng có thể tạm thời làm giảm số lượng tinh trùng của bạn.
    Ngồi trong thời gian dài, mặc quần áo chật hoặc làm việc trên máy tính xách tay trong thời gian dài cũng có thể làm tăng nhiệt độ trong bìu của bạn và có thể làm giảm nhẹ việc sản xuất tinh trùng.

Sức khỏe, lối sống và các nguyên nhân khác

Một số nguyên nhân khác gây vô sinh nam bao gồm:

  • Sử dụng ma túy. Steroid đồng hóa được thực hiện để kích thích sức mạnh và tăng trưởng cơ bắp có thể làm cho tinh hoàn co lại và sản xuất tinh trùng giảm. Sử dụng cocaine hoặc cần sa có thể tạm thời làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng của bạn.
  • Sử dụng rượu. Uống rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone, gây rối loạn chức năng cương dương và giảm sản xuất tinh trùng. Bệnh gan do uống quá nhiều cũng có thể dẫn đến các vấn đề về sinh sản.
  • Hút thuốc lá. Những người đàn ông hút thuốc có thể có số lượng tinh trùng thấp hơn những người không hút thuốc. Hút thuốc thụ động cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới.
  • Cảm xúc căng thẳng. Căng thẳng có thể can thiệp vào một số hormone cần thiết để sản xuất tinh trùng. Căng thẳng cảm xúc nghiêm trọng hoặc kéo dài, bao gồm các vấn đề về khả năng sinh sản, có thể ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng của bạn.
  • Phiền muộn. Nghiên cứu cho thấy khả năng mang thai có thể thấp hơn nếu bạn tình nam bị trầm cảm nặng. Ngoài ra, trầm cảm ở nam giới có thể gây ra rối loạn chức năng tình dục do giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương hoặc chậm xuất tinh hoặc ức chế.
  • Cân nặng. Béo phì có thể làm suy giảm khả năng sinh sản theo nhiều cách, bao gồm cả tác động trực tiếp đến tinh trùng cũng như bằng cách gây ra sự thay đổi hormone làm giảm khả năng sinh sản của nam giới.

IV. Các yếu tố nguy cơ.

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến vô sinh nam bao gồm:

  • Hút thuốc lá
  • Dùng rượu
  • Sử dụng một số loại thuốc bất hợp pháp
  • Thừa cân
  • Bị trầm cảm hoặc căng thẳng nghiêm trọng
  • Bị nhiễm trùng trong quá khứ hoặc hiện tại
  • Tiếp xúc với độc tố
  • Quá nóng tinh hoàn
  • Có kinh nghiệm chấn thương tinh hoàn
  • Có một thắt ống dẫn tinh trước hoặc phẫu thuật bụng hoặc xương chậu lớn
  • Có tiền sử tinh hoàn không di chuyển
  • Sinh ra bị rối loạn khả năng sinh sản hoặc có quan hệ huyết thống với rối loạn sinh sản
  • Có một số điều kiện y tế, bao gồm các khối u và bệnh mãn tính, chẳng hạn như bệnh hồng cầu hình liềm
  • Dùng một số loại thuốc hoặc trải qua các phương pháp điều trị y tế, chẳng hạn như phẫu thuật hoặc xạ trị được sử dụng để điều trị ung thư.
Kết quả hình ảnh cho male infertility

V. KHÓ KHĂN

Vô sinh có thể gây căng thẳng cho cả bạn và bạn đời. Các hoàn cảnh mà nam giới mắc vô sinh nam có thể gặp:

  • Phẫu thuật hoặc các thủ tục khác để điều trị một nguyên nhân cơ bản của số lượng tinh trùng thấp hoặc các vấn đề sinh sản khác
  • Kỹ thuật sinh sản đắt tiền và liên quan
  • Căng thẳng và những khó khăn trong mối quan hệ liên quan đến việc không thể có con
Top